مشگین‌شهر

1398/05/08

مشگین‌شهر سومین شهر بزرگ استان اردبیل، دارای جاذبه‌های تاریخی و مناظر دیدنی فراوانی مانند پل معلق مشگین شهر و کهنه قلعه مشگین شهر است.

مشگین‌شهر سومین شهر بزرگ استان اردبیل است که در بخش مرکزی شهرستان مشگین‌شهر و در ارتفاع ۱۴۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته است.
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۷۴٬۱۰۹ تن است. تقریباً همه مردم این شهر آذربایجانی، مسلمان و شیعه دوازده‌امامی ‌هستند و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.

 

وجه تسمیه "مشگین‌شهر"
نام قدیمی ‌و اصلی این شهر "خیاو" است. نام "خیاو" به معنی مشک آب، برگرفته از پهلوی پارتی است. شهر خیاو در دوره‌هایی در تاریخ اسلام، میمند نام داشته است. در روزگار سلجوقیان و اتابکان آذربایجان آن را وراوی می‌نامیدند. در سال ۱۰۶۴ میلادی بعد از حمله سلطان آلب‌ارسلان به گرجستان و تسلیم شدن حاکم آنجا، بعضی امرای گرجستانی اسیر و سپس مسلمان شدند. نام یکی از این امرا "بیشکین" بود که سلطان آلب‌ارسلان این شهر را به وی بخشید و بعد از آن به نام وی خوانده شد. این نام بعدها توسط مردم محلی به صورت "میشگین" تلفظ شد. در دوره حکومت رضاشاه، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، به فرمان وی نام خیاو به مشگین‌شهر تغییر یافت.

 

آب و هوای مشگین‌شهر
مشگین‌شهر دارای چهار اقلیم مدیترانه‌ای گرم و خشک، مدیترانه‌ای معتدل، استپی سرد و کوهستانی سرد است. طول ماه‌های خشک و نیمه‌خشک و یخبندان آن پنج تا هشت ماه و میزان بارندگی سالانه آن به‌طور متوسط ۳۰۰ میلی‌متر است. قسمت عمده پوشش گیاهی آن را استپی، درمنه، ممرز، بلوط و تنگرس تشکیل می‌دهد.

 

 

مکان‌های دیدنی مشگین شهر

 

پل معلق مشگین شهر
قطعا «پل معلق مشگین‌شهر» را می‌توان در شمار یکی از زیباترین و هیجان‌انگیزترین جاذبه‌های گردشگری این شهرستان قرار داد. این پل که در ارتفاع ۸۰ متری از «رودخانه خیاو چایی» و برفراز پارک جنگلی مشگین‌شهر ساخته شده، دارای ۲ متر عرض و ۳۶۵ متر طول است و به عنوان طویل‌ترین پل معلق خاورمیانه شناخته می‌شود. جالب است بدانید که کارشناسان داخل کشور و مهندسان منطقه آن را طراحی و ساخته‌اند و تمامی‌ دانش به کار رفته در احداث آن، بومی‌ است. تماشای مناظر زیبا از پارک جنگلی و نیز نمایی چشم‌گیر از قله‌ی زیبای سبلان هنگام عبور از این پل معلق بسیار هیجان‌انگیز است. در روزهای تعطیل بیش از ۳ هزار نفر در روز، از این پل زیبا عبور می‌کنند.


کهنه قلعه مشگین‌ شهر
یکی از مشهورترین جاذبه‌های گردشگری در شهرستان مشگین‌شهر، عمارتی است تاریخی با قدمتی که به حکومت ساسانیان می‌رسد. نام این عمارت «کهنه قلعه» است. این بنای کهن در مساحت تقریبی ۱۵ هزار متر مربع و در بخش ورودی مشگین‌شهر برفراز تپه‌ای طبیعی ساخته شده است. ارتفاع تپه‌ برابر با ۵۰ متر و بلندای عمارت بیش از ۱۴۰۰ متر است و سازندگان "کهنه ‌قلعه" را با ۶ برج کوچک (برجک)، دیوارهای خشتی ضخیم و حجره‌هایی کوچک همانند آخور که به نظر می‌رسد برای سکونت یک سرباز و اسب همراه او بوده است، ساخته‌اند.
در نزدیکی «کهنه قلعه»، سنگ‌نبشته‌ای به خط ساسانی قرار دارد که روی آن نام سازنده‌‌اش «نرسه هرمزد»، حک شده است.

 

بقعه شیخ حیدر مشگین شهر
در مرکز شهر مشگین‌شهر، درون باغی با صفا، یکی دیگر از آثار تاریخی کشور قرار دارد که قدمت آن متعلق به قرون هفتم و هشتم هجری قمری است. «بقعه‌ شیخ حیدر»، نام این میراث کهن است که نمای بیرونی آن به صورت برجی مدور مشاهده می‌شود؛ این در حالی است که درون بنا به صورت یک ۱۲ ضلعی با ارتفاعی حدود ۱۸ متر و قطری برابر با ۱۰ متر و ۵۰ سانتی‌متر، ساخته شده است. این بقعه در دو طبقه و با استفاده از آجر بنا شده است. در اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم هجری قمری، برای تزئینات این بنای کهن از کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای رنگ با شکل‌های هندسی و نیز آیات مبارکی از سوره‌ فتح و الفاظ جلال‌الله در نمای بیرونی استفاده شده است. گفته می‌شود که شیخ حیدر درواقع پدر «شاه اسماعیل اول صفوی» است و قبر وی در بخش انتهایی طبقه‌ زیرین یا سرداب قرار دارد.

 

دژ قهقهه مشگین شهر
یکی از مشهورترین جاذبه‌های تاریخی در شهرستان مشگین‌شهر، دژی است قدیمی‌ و متعلق به دوران حکومت صفویان که در بخش ارشق، بین روستای «گنچویه» و «قره آغاج کلان» از روستاهای شهرستان مشگین‌شهر قرار گرفته است. «قلعه‌ قهقهه» نام این اثر تاریخی است که در گذشته به عنوان زندان افراد سیاسی همچون شاهزادگان صفوی مورد استفاده قرار می‌گرفت. «دژ قهقهه» در هنگام جنگ، مامنی برای اموال و خزائن پادشاهان صفوی بوده است.

شهر باستانی یری
در فاصله‌ ۳۵ کیلومتری از شرق شهرستان مشگین‌شهر و در فاصله‌ دو کیلومتری از روستایی به نام «پیرازمیان»، منطقه‌ای باستانی با مساحتی بالغ بر ۴۰۰ هکتار قرار دارد که به «شهر باستانی یری»، نامگذاری شده است. این ناحیه از مشگین‌شهر، در مجاورت رودخانه «قره‌سو» قرار دارد که از سه بخش اصلی دژ نظامی، قوشا تپه و معبد تشکیل شده است. باستان‌شناسان قدمت «منطقه‌ باستانی یری» را نزدیک به ۷ هزار سال تخمین زده‌اند.
باستان‌شناسان برای نخستین بار در سال ۱۹۷۸ میلادی آن را مورد بررسی و کاوش قرار داده و قدمت قلعه و معبد را متعلق به ۱۴۵۰ سال پیش از میلاد مسیح (ع) و قوشا تپه را برابر با ۷ هزارسال پیش از میلاد مسیح (ع)، عنوان کردند. در فاصله‌ کمی‌ از منطقه‌ باستانی، می‌توان بیش از ۱۰۰ سنگ‌ قبر را مشاهده کرده که روی آن‌ها تصاویر یکنواخت از چهره‌ انسان‌های بدون دهان حک شده است. در این محوطه نزدیک به ۴۵۰ گور کشف شده است که طبق اظهارات برخی از کارشناسان، احتمال می‌رود که قدمت تعدادی از این گورها به هزار تا سه هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) بازگردد.

 

قلعه بربر مشگین شهر
در فاصله ۳۵ کیلومتری از شهرستان مشگین‌شهر و در فاصله‌ کمتر از ۵۰۰ متری از جنوب شرقی «روستای اونار» از توابع این شهرستان، یکی دیگر از جاذبه‌های تاریخی استان اردبیل قرار دارد که قدمت آن به دوران صدر اسلام بازمی‌گردد. «قلعه بربر»، نام این اثر تاریخی است که از آن به عنوان مکانی برای نگهداری و حمل آذوقه و ابزارآلات جنگی و نیز برای دفاع در مقابل دشمنان استفاده می‌شد. معماری این قلعه در نوع خود جالب و قابل توجه است؛ چرا که می‌توان در آن تلفیقی از معماری صخره‌ای و معماری دست‌ساز انسانی را مشاهده کرد.

 

نقوش صخره ای شیخ مدی
«سنگ‌نگاره‌های شیخ مدی» که از آن‌ها به «نقوش صخره‌ای شیخ مدی» نیز یاد می‌شود، یکی از آثار باستانی شهرستان مشگین‌شهر است که در روستای «کنجوبه» از توابع این شهرستان قرار دارد. باستان‌شناسان این سنگ‌نگاره‌ها را متعلق به دوران قبل از تاریخ ایران باستان، عصر آهن 3 می‌دانند. نکته‌ جالب در مورد این آثار نقش بز کوهی است که در بیش از ۹۰ درصد از آن‌ها حک شده و مشاهده می‌شود.

همچنین در تعداد کمی از این سنگ‌نگاره‌ها می‌توان نقش‌هایی از انسان یافت که یا در حال اجرای حرکات موزون و جادوگرانه و یا در حال شکار با کمان و سواره هستند. 

 

دیو قالاسی
«قلعه دیو» یا «دیو قالاسی»، یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری در شهرستان مشگین‌شهر است که در شمال شرقی این شهرستان و در حدفاصل دو روستا به نام‌های «قوزلو» و «کویج»، در دامنه‌ کوه زیبای سبلان، قرار دارد. از ویژگی‌های این قلعه‌ تاریخی می‌توان به اشراف کامل آن به مناطق پیرامون قلعه اشاره کرد که همین امر و موقعیت قرارگیری آن اصلی‌ترین دلیل اهمیت سوق‌الجیشی آن محسوب می‌شود. آثاری همچون سفال‌هایی به رنگ نخودی در این قلعه کشف شده است که باستان‌شناسان قدمت آن‌ها را به دورانی پیش از اسلام، نسبت می‌دهند. این قلعه به سبک معماری قلعه‌های اوراتورها با سنگ‌های عظیم و بدون استفاده از ملات ساخته شده است.


منطقه گردشگری کپز
«منطقه‌ گردشگری کپز»، یکی از زیباترین جاذبه‌های گردشگری در مشگین‌شهر است که در مسیر اردبیل به مشگین‌شهر و در فاصله‌ ۲۰ کیلومتری از این شهرستان قرار دارد. اقلیم مناسب در فصول بهار و پاییز، صخره‌های بزرگ و رفیع و قرارگیری آن‌ها به صورت یکنواخت، از ویژگی‌های این منطقه‌ جذاب گردشگری است. همچنین طبیعت زیبا و بکر پیرامون دره‌ کپز به دلیل بهره‌مندی از پوشش گیاهی ویژه و نیز حضور درختان میوه‌ای همچون تمشک و زالزالک، بر زیبایی این منطقه از استان اردبیل افزوده است. خرس قهوه‌ای، گرگ و روباه در کنار تنوع زیادی از پرندگان این منطقه را به عنوان زیستگاه خود برگزیده‌اند.

 

صنایع دستی مشگین‌شهر
در شهرستان مشگین‌شهر هنرهای دستی دارای قدمت و اصالت قابل توجهی بوده‌است. بیشتر صنایع دستی منطقه را بافته‌های داری تشکیل می‌دهند که از مهمترین این صنایع می‌توان به قالی بافی، گلیم بافی و جاجیم بافی اشاره نمود. علاوه بر این بافته‌ها، سفالگری نیز از صنایع دستی این شهرستان محسوب می‌شود.

 

مدیر سایت
  مدیر سایت